Dyma ganllawiau defnyddiol i’ch helpu yn eich gwaith bob dydd fel gofalydd maeth. Os nad ydym wedi cynnwys gwybodaeth a all fod o ddefnydd i ofalyddion maeth eraill yn eich barn chi, rhowch wybod i ni.

Mae’r dogfennau a’r ffurflenni isod ar gael yn Gymraeg os gofynnir am hynny.

My Life Book Templates

Gofalu am y glasoed

Camddefnyddio sylweddau

Polisïau lleol

Polisi ar gamddefnyddio cyffuriau a sylweddau 

Polisi ar alcohol

Gwefannau defnyddiol

www.adfam.org.uk – Elusen genedlaethol yw Adfam sy’n gweithio gyda theuluoedd y mae cyffuriau ac alcohol wedi effeithio arnynt.

www.talktofrank.com – Gwybodaeth a chyngor cyfrinachol ac am ddim am gyffuriau 24 awr y dydd.

www.drinkaware.co.uk – Nod y wefan yma yw newid arferion yfed pobl er gwell.

www.alcoholandfamilies.org.uk – Alcohol Concern.

www.turning-point.co.uk/substance-misuse/resources.aspx – Gwefan aml-asiantaethol sy’n cyfeirio pobl at wybodaeth ac adnoddau cymorth amrywiol.

Gwasanaethau lleol 

Gwasanaeth Camddefnyddio Sylweddau Arbenigol Pobl Ifanc Gwent (YPSSMS) – Wedi’i anelu at bobl ifanc (o dan 18) gyda phroblemau cyffuriau. Mae’r gwasanaeth yn cynnig asesiadau, cyngor a gwybodaeth i unrhyw un sy’n poeni am eu defnydd o gyffuriau. Ffoniwch: 01633 436 893

Cymorth Ieuenctid ar gyfer Cyffuriau ac Alcohol (DAYS/CRI) – Mae’r gwasanaeth yn cynnig cwnsela yn ymwneud â chamddefnyddio alcohol neu sylweddau ymhlith pobl ifanc rhwng 10 a 17 ac sy’n byw ym mwrdeistref sirol Caerffili. Ffoniwch: 0808 168 7176

Cymorth Cyffuriau ac Alcohol i Deuluoedd (DAFS) – Mae’n cynnig cymorth ac arweiniad i rieni neu ofalyddion pobl ifanc o dan 18 sy’n camddefnyddio sylweddau. Ffoniwch: 01495 240824

Cymorth i Frodyr a Chwiorydd Camddefnyddwyr Sylweddau (SIBS): Mae’n cynnig cymorth ac arweiniad i frodyr a chwiorydd pobl ifanc o dan 19 oed sy’n canddefnyddio sylweddau. Ffoniwch: 01495 240824

A-Y Cyffuriau: Mae’n cynnig cyflwyniad da i ofalyddion maeth er mwyn codi ymwybyddiaeth o’r sylweddau amrywiol.

Pecyn offer

Mae’r adnoddau canlynol yn llyfrgell y gofalyddion maeth yn delio â chamddefnyddio sylweddau:

  • Under the influence (ffilm sy’n hyrwyddo ymwybyddiaeth o alcohol) – DVD
  • Adolescent substance misuse, Why one young person may be more at risk than another, and what you can do to help
  • Teen-Talk- User Manual – adnoddau y gellir eu defnyddio gyda phobl ifanc (pennod ar Gyffuriau ac Alcohol)

Er mwyn benthyca unrhyw un o’r adnoddau hyn, cysylltwch â’r tim gofalyddion maeth.

Ymddygiad peryglus

Polisïau lleol 

Polisi ar gamddefnyddio cyffuriau a sylweddau 

Polisi ar alcohol

Polisi ar fwlio

Gwefannau defnyddiol

www.childline.org.uk – Y pynciau diweddaraf, byrddau negeseuon, cyngor ar-lein ar gyfer amrywiaeth o bynciau fel bwlio a hunan-niweidio.

www.nhs.uk/livewell/bulling – gwybodaeth a chyngor ar fwlio, siarad â phlant a iechyd rhywiol.

www.kidscape.org.uk – Elusen sy’n ymwneud yn benodol ag atal bwlio a chamdrin plant yn rhywiol.

www.bbc.co.uk/schools/parents/bullying – Gwybodaeth a chyngor ar fwlio.

www.nspcc.org.uk – Cyngor ar sut i gadw plant yn ddiogel ar-lein.

www.familylives.org.uk/advice/teenagers – Cyngor ar ddelio gyda chyffuriau ac alcohol, triwantiaeth, beichiogrwydd, cymryd risgiau.

www.thesite.org/drinkanddrugs – Mae’n cynnig help, cymorth a gwybodaeth ar amrywiaeth o bynciau gan gynnwys iechyd, diod, cyffuriau a rhyw.

Facebook 

Mae modd cofnodi digwyddiadau, grwpiau, tudalennau a lluniau fel camdriniaeth drwy agor y dudalen a chlicio ar yr eicon neu’r ddolen opsiynau a chlicio ar ‘cwyno’. Gellir hefyd cofnodi negesesuon fel camdriniaeth drwy glicio ar y botwm opsiynau a dewis ‘cwyno am broblem’ o’r ddewislen. Bydd staff Facebook yn ymchwilio i unrhyw beth gaiff ei gofnodi a gan fod bwlio yn mynd yn groes i’r telerau defnydd, gellir tynnu unrhyw bostiadau neu negeseuon sy’n bwlio neu sy’n fygythiol, oddi yno.

Twitter

Mae botwm cofnodi gan Twitter nawr sy’n golygu y gellir cofnodi unrhyw drydariadau bygythiol yn syth drwy unrhyw lwyfan. Gellir rhoi gwybod i Twitter am ddefnyddwyr bygythiol drwy ddefnyddio’r ffurflen sydd ar gael o  support.twitter.com. Mae pob cofnod o gamdriniaeth yn cael ei drin o ddifrif a bydd Twitter yn ymchwilio’n llawn iddynt. Bydd Twitter yn dileu proffil defnyddwyr sy’n torri amodau’r gwasanaeth yn y modd hwn.

Gwasanaethau lleol

Prosiect y Basement – Mae’r Basement yn y Coed-duon yn Ganolfan Gwybodaeth Galw-i-mewn i bobl ifanc rhwng 11 a 25 oed ac asiantaethau partner ac yn cynnig gwybodaeth, cymorth ac eiriolaeth. Ffoniwch: 01495 233007.

Gwasanaeth Troseddau Ieuenctid – Mae Gwasanaeth Troseddau Ieuenctid ym mhob awdurdod lleol yng Nghymru a Lloegr, maent yn siopau-un-cam i bobl ifanc 10 i 17 oed sydd mewn perygl o ymddygiad troseddol neu sy’n ymwneud ag ymddygiad troseddol. Ffoniwch: 01495 235623.

Prosiect Atal Iechyd Rhywiol – Mae’n cynnig cymorth a chyngor yn ymwneud â hybu iechyd rhywiol cadarnhaol gan gynnwys atal cenhedlu, heintiau a drosglwyddir yn rhywiol, beichiogrwydd nas bwriadwyd (yn enwedig beichiogrwydd merched yn eu harddegau), hunaniaeth rywiol, addysg, gwybodaeth a’r angen am wasanaethau priodol i fynd i’r afael â hyn. Ffoniwch: 01495 235401.

Prosiect Iechyd Cynhwysol (HIP) – Mae’r prosiect hwn yn gweithio gydag unigolion a’u teuluoedd i’w helpu i wneud newidiadau cadarnhaol i’w bywyd ac ymddygiad sy’n gysylltiedig ag iechyd rhyw ac ysmygu. Cynigir cymorth drwy sesiynau galw-i-mewn, sesiynau grŵp, sesiynau cymorth a hyfforddiant i deuluoedd unigol. Ffoniwch: 07854 679583.

Pecyn offer

Mae’r adnoddau canlynol sy’n ymwneud ag ymddygiad peryglus yn llyfrgell y gofalyddion maeth:

  • Gêm yn ymwneud â bwlio
  • Teen talk – Canllaw defnyddwyr – adnoddau y gellir eu defnyddio gyda phobl ifanc (penodau ar ddiogelwch personol, iechyd rhywiol ac ymddygiad, troseddu).
  • The Nature of Adolescence – mae’n rhoi’r cyflwyniad diweddaraf i holl nodweddion datblygiad y glasoed (bwlio, cymryd risgiau, ymddygiad peryglus). Seibrfwlio – gweithgareddau i helpu plant a phobl ifanc yn eu harddegau i aros yn ddiogel wrth decstio, trydar a rhwydweithio’n gymdeithasol.
  • Gweithio gyda dicter a phobl ifanc – adnodd diddorol a llawn gwybodaeth i unrhyw un sy’n gweithio gyda phobl ifanc â phroblemau dicter (penodau ar fwlio, gangiau a throseddwyr).

Er mwyn benthyca unrhyw un o’r adnoddau hyn, cysylltwch â’r tim gofalyddion maeth.